Pobieranie krwi
Standardowe warunki przygotowania pacjenta do pobrania krwi:
mają zastosowanie w odniesieniu do planowanych badań okresowych i kontrolnych, oraz większości diagnostycznych; nie dotyczą stanów nagłych (badania pilne – cito), w których pacjent zgłasza się na pobranie bezpośrednio po wyjściu z gabinetu lekarza w dowolnej porze dnia bez przygotowania (w godzinach pracy laboratorium).
Pobranie krwi powinno być wykonywane:
- w godzinach porannych (7.00 – 10.00),
- na czczo, minimum 12 godzin po ostatnim posiłku (ale dopuszcza się wypicie po przebudzeni szklanki czystej wody),
- po przespanej nocy (2 doby przed pobraniem nie wolno pić alkoholu a rano należy powstrzymać się od palenia papierosów) nie poprzedzone wysiłkiem fizycznym w pozycji siedzącej (wskazany kilkunastominutowy odpoczynek przed pobraniem),
- przed wdrożeniem procedur terapeutycznych lub, o ile to możliwe, po odstawieniu leków, ale tylko w porozumieniu z lekarzem prowadzącym,
- po bezwzględnym odstawieniu preparatów witaminowych i wzmacniających (żelazo 2-3 dni przed pobraniem),
- w okresie poza infekcją wirusową lub bakteryjną – chyba, że jest to konieczne dla rozpoznania i leczenia,
- kobiety poza okresem okołomiesiączkowym,
- podczas normalnej diety – nie w okresie głodzenia lub nadmiernie obfitych posiłków,
- Pacjenci posiadający zlecenie na badanie PSA powinni zgłosić się na badanie nie wcześniej niż po tygodniu od odbytej wizyty u urologa, połączonej
z badaniem per rectum. Zaleca się również absencję seksualną na 24 godz. przed badaniem PSA.
- Test OGTT (doustny test obciążenia glukozą Laboratorium wykonuje test tylko na zlecenie lekarza.
Przygotowanie pacjenta do badania :
- pacjent zgłasza się na to badanie bezwzględnie na czczo, tj. minimum 12 godzin od ostatniego posiłku łącznie z powstrzymaniem się od nocnego podjadania (dopuszcza się wypicie po przebudzeniu szklanki czystej wody), po nocnym wypoczynku i spokojnym „bez wysiłkowym” dotarciu do laboratorium,
- posiada ze sobą zakupioną w aptece glukozę proszek do przygotowania roztworu doustnego 75 g lub gotowy, apteczny roztwór glukozy , przeznaczony do doustnego testu tolerancji glukozy.
Wykonanie testu OGTT (tzw. krzywej cukrowej w zależności od zlecenia lekarskiego, polega na :
- 2- krotnym pobraniu krwi od pacjenta: na czczo i 2 godziny po obciążeniu (2h) lub
- 3- krotnym pobraniu krwi od pacjenta : na czczo, 1 godzinę po obciążeniu (1h),
2 godziny po obciążeniu (2h)
oraz oznaczeniu poziomu glukozy w każdej próbce.
Po pierwszym pobraniu na czczo , pacjent wypija szklankę ciepłej wody (250-300 ml) z rozpuszczoną glukozą, w czasie nie dłuższym niż 5 minut.
W oczekiwaniu na kolejne pobrania po obciążeniu glukozą dopuszcza się, aby pacjent „popijał” niewielką ilość czystej wody (nie wolno niczego jeść!).
UWAGA :
- pacjent prywatny zawsze musi mieć ze sobą skierowanie od swojego lekarza, kierującego na to badanie;
Laboratorium nie odpowiada za ew. złe samopoczucie pacjenta wynikające z obciążenia glukozą.
Pacjentowi nieznanemu, spoza naszego SPZOZ-u, bez historii poprzednich badań, proponujemy wstępnie wykonanie na koszt laboratorium oznaczenia cukru z palca .
W przypadku uzyskania wyniku powyżej 127 mg/dl laboratorium może odmówić obciążenia pacjenta i wykonania pełnego profilu glukozy; zostanie wówczas pobrana krew z żyły i pacjent otrzyma tylko 1 wynik oznaczeniaglukozy w surowicy na czczo.
Mocz badanie ogólne
Pobieranie moczu do badania ogólnego od dorosłych:
- oddanie moczu powinno być poprzedzone dokładnym umyciem okolic moczowo-płciowych, bez użycia środków myjących, które mogą zawierać związki utleniające (dopuszcza się szare mydło); kobiety – ruchem od przodu do tyłu, w okresie poza menstruacją;
- mocz pozyskiwać po nocnym wypoczynku, po co najmniej 4-godzinnym zaleganiu
w pęcherzu i przerwie w przyjmowaniu płynów (jeśli to możliwe minimum
8-godzinnej), z pierwszej mikcji, ze środkowego strumienia (pierwszy i ostatni strumień należy oddać do toalety), bezpośrednio do jednorazowego pojemnika plastikowego (probówka z korkiem, ewentualnie zakręcany pojemnik na mocz),
w ilości ok. 10-50 ml. - Minimalna ilość moczu na badanie ogólne to 2 ml.
- Podpisać pojemnik :imieniem i nazwiskiem oraz datą pobrania. Pobrany mocz dostarczyć jak najszybciej do laboratorium.
Pobieranie moczu do badania ogólnego od noworodków i niemowląt
- Mocz „łapany” podczas mikcji. W celu pobrania świeżej porcji moczu, należy umyć wodą oraz osuszyć okolicę moczowo-płciową i wyczekiwać na oddanie moczu. Mocz należy „złapać” do jednorazowego pojemnika na badanie moczu . Pomocne może być wcześniejsze napojenie lub nakarmienie dziecka.
- Mocz zebrany do woreczka na mocz, zakupionego w aptece.
Przed przyklejeniem woreczka, należy dokładnie umyć i osuszyć okolicę narządów płciowych dziecka. Moczu pobranego w taki sposób, nie zaleca się przeznaczać do wykonania posiewu, gdyż może być zanieczyszczony florą bakteryjną ze skóry. Minimalna ilość moczu na badanie ogólne to 2 ml. Podpisać pojemnik :imieniem i nazwiskiem oraz datą pobrania. Pobrany mocz dostarczyć jak najszybciej do laboratorium.
Posiew moczu
Pobieranie moczu na posiew:
Mocz do badania mikrobiologicznego to mocz poranny, oddany ze środkowego strumienia do jałowego pojemnika transportowo – wzrostowego typu Uricult (pojemnik do pobrania w laboratorium/punkcie pobrań):
- Przed oddaniem moczu należy dokładnie umyć ręce wodą i mydłem i osuszyć; u mężczyzn odciągnąć napletek i umyć starannie okolice ujścia cewki, a u kobiet – dokładnie obmyć okolice krocza.
- Wyjąć zestaw z woreczka foliowego; odkręcić nakrętkę z umocowaną płytką
i ostrożnie wyjąć z pojemnika tak, by nie dotknąć powierzchni pytki z podłożami, brzegów czy wnętrza pojemnika; - pierwszą partię moczu oddać poza pojemnik, a następnie, nie przerywając oddawania mocz, wypełnić przygotowany wcześniej pojemnik;
- do wypełnionego moczem pojemnika zanurzyć płytkę (trzymając ją za nakrętkę) na ok. 4 sek.;
- wyjąć płytkę z pojemnika, odczekać chwilę aż ścieknie nadmiar moczu z płytki, mocz wylać z pojemnika nie dotykając płytki;
- płytkę ponownie starannie umieścić w pojemniku, i zamknąć go dokręcając nakrętkę;
- jeśli ilość oddanego moczu jest niewystarczająca do pełnego zanurzenia płytki, można wykonać posiew polewając moczem powierzchnię płytki z obu stron;
- w trakcie wykonywania tych czynności należy zwracać szczególną uwagę by nie dotykać płytki i wnętrza pojemnika;
- na załączonej etykiecie wpisać nazwisko i imię pacjenta, datę i godzinę pobrania, informację jeśli mocz pochodzi z cewnika oraz nakleić ją na pojemniku;
- przed dostarczeniem do laboratorium pojemnik przechowuje się w temp. pokojowej.
Pobieranie moczu na posiew u niemowląt:
- Mocz „łapany” do specjalnego sterylnego pojemnika na mocz, podczas mikcji. W celu pobrania świeżej porcji moczu, należy umyć oraz osuszyć okolicę moczowo-płciową dziecka i wyczekiwać na oddanie moczu bezpośrednio do sterylnego pojemnika na mocz.
- Mocz pobrany do woreczka: sterylny woreczek na mocz przykleić wg instrukcji na opakowaniu, po dokładnym umyciu narządów płciowych dziecka. Minimalna ilość moczu na posiew to ok. 1 ml. Moczu z woreczka nie wolno przelewać do innych pojemników , dla bezpieczeństwa można woreczek umieścić w sterylnym zakręcanym pojemniku plastikowym na mocz i dostarczyć do laboratorium , opisać: imieniem i nazwiskiem pacjenta oraz datą i godziną pobrania. Jeśli mocz nie może być dostarczony do laboratorium w krótkim czasie po pobraniu, należy go przechowywać w lodówce.
Dobowa Zbiórka Moczu
Wykonanie dobowej zbiórki moczu do badań biochemicznych:
Dobową zbiórkę moczu należy przeprowadzić dokładnie w ciągu 24 godz.:
- dla przykładu zbiórkę można rozpocząć o godz.7.00 w dniu poprzedzającym badanie;
- pierwszą poranną porcję oddać do toalety;
- następną oddać do dużego pojemnika (np. czystego słoja z nakrętką), wraz
1 łyżką octu celem zakwaszenia, aby zapobiec wytrącaniu się fosforanu wapnia; - ostatnią porcją jest mocz oddany następnego dnia rano o godz.7.00;
- zebrany mocz wymieszać, zmierzyć objętość i zapisać;
- odlać niewielką porcję jak do badania ogólnego do plastikowego pojemnika opisanego danymi pacjenta i ilością zebranego z doby moczu w ml.
Kał do badania
Pobranie kału do badań laboratoryjnych:
Przed pobraniem próbki kału należy zakupić w aptece specjalny pojemnik na kał,
z przyczepioną do nakrętki łopatką .W przypadku zlecenia na posiew zaopatrzyć się w sterylny pojemnik.
Przed pobraniem próbki kału należy całkowicie opróżnić pęcherz moczowy. Przygotować jednorazowe , wyparzone , czyste i suche naczynie , do którego oddać kał. Przy pomocy łopatki która jest częścią pojemnika na kał, pobrać z kilku miejsc stolca próbkę o całkowitej wielkości zbliżonej do orzecha laskowego- nie większej!!!. W przypadku kału płynnego należy pobrać ok. 1 ml. Pobraną próbkę umieść jak najszybciej w pojemniku i dokładnie zakręcić. Pojemnik opisać imieniem i nazwiskiem pacjenta, datą pobrania, dostarczyć do laboratorium. W przypadku trudności z jego pozyskaniem, można również przechować
w lodówce próbkę kału pobraną poprzedniego dnia i w dniu następnym dostarczyć do badania.
Uwaga do badania kału na krew utajoną: Próbki kału nie należy pobierać podczas menstruacji, ani w ciągu 3 dni przed lub po niej, przy krwawieniach spowodowanych zaparciami, przy krwawiących hemoroidach, po incydentach krwawienia z nosa, po ekstrakcjach zębów, po doodbytniczym podaniu leków, przy przyjmowaniu leków przeczyszczających, dużych dawek witaminy C, salicylanów, preparatów żelaza, związków glinu i bizmutu.
Pobranie nasienia/plwociny do badania
Nasienie lub plwocinę do badań mikrobiologicznych należy oddać do jałowego pojemnika plastikowego, starannie zakręcić, nie przechowywać, tylko jak najszybciej dostarczyć do laboratorium.
Pobranie wymazów
Wymazy (ginekologiczne, okulistyczne, laryngologiczne, dermatologiczne) pobierane są bezpośrednio w poradniach przez lekarzy lub wykwalifikowane pielęgniarki; tam również pacjent uzyskuje informację czy i jak ma być przygotowany do pobrania.